PSYCHOMETRIC
Ψυχομετρικός ανιχνευτικός έλεγχος
της επικοινωνιακής, γνωστικής και ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης του παιδιού
Η ερευνητική ομάδα ‘Γλώσσα, Νόηση & Ανάπτυξη‘ του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής – Τμήμα Αγωγής και Φροντίδας στην Πρώιμη Παιδική Ηλικία (https://users.uniwa.gr/akarousou/index-el.html), διερευνά τα αναπτυξιακά θεμέλια της επικοινωνίας, της γλώσσας, της νόησης και της μάθησης κατά τη βρεφική και νηπιακή ηλικία. Το έργο μας συνδυάζει προσεγγίσεις από την αναπτυξιακή ψυχολογία, την ψυχογλωσσολογία, τη γνωστική επιστήμη και την εκπαιδευτική έρευνα, με στόχο την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα παιδιά αναπτύσσουν επικοινωνιακές, γλωσσικές, γνωστικές και κοινωνικογνωστικές δεξιότητες σε διαφορετικά αναπτυξιακά πλαίσια.
Ένας σημαντικός άξονας της ερευνητικής μας δραστηριότητας αφορά την πρώιμη ανίχνευση αναπτυξιακών δυσκολιών μέσω του σχεδιασμού, της στάθμισης και του ψυχομετρικού ελέγχου επιστημονικά τεκμηριωμένων ψυχομετρικών εργαλείων. Μέσα από τη διεπιστημονική συνεργασία και την εμπειρική έρευνα, επιδιώκουμε να συμβάλουμε τόσο στη θεωρητική κατανόηση της ανάπτυξης όσο και στην τεκμηριωμένη εκπαιδευτική και αναπτυξιακή πρακτική.
Στην ιστοσελίδα αυτή, συγκεντρώνουμε χρήσιμα στοιχεία σχετικά με τα ψυχομετρικά εργαλεία που έχουμε αναπτύξει, αυτά που βρίσκονται υπό ανάπτυξη και στάθμιση, καθώς και τη σχετική ερευνητική μας δραστηριότητα.
Λίγα λόγια για τη σημασία της δουλειάς μας…
Η Ψυχομετρία είναι επιστημονικός κλάδος, ο οποίος εστιάζει στη μέτρηση χαρακτηριστικών, ικανοτήτων, διεργασιών και φαινομένων που συνδέονται με την ψυχολογική, ψυχοκοινωνική, συναισθηματική, γνωστική, εκπαιδευτική και ευρύτερα κοινωνική λειτουργία και συμπεριφορά του ατόμου ή των ομάδων. Αντικείμενο της ψυχομετρίας αποτελούν η ανάπτυξη μεθόδων που καθιστούν εφικτή τη έγκυρη και αξιόπιστη μέτρηση των ανωτέρω φαινομένων, καθώς και η ανάπτυξη και η στάθμιση σχετικών εξειδικευμένων εργαλείων μέτρησης.
Η ακριβής και έγκυρη αποτύπωση φαινομένων που σχετίζονται με την ανθρώπινη συμπεριφορά και λειτουργία (κοινωνική, νοητική, συναισθηματική, κ.ά.) αποτελεί βασική προϋπόθεση για την κατανόηση των φαινομένων αυτών, την ερμηνεία των παραγόντων που τα επηρεάζουν, αλλά και τον εντοπισμό τυχόν δυσκολιών ή προβλημάτων και τον σχεδιασμό κατάλληλων παρεμβάσεων για την αντιμετώπισή τους. Είναι, συνεπώς, κρίσιμη για την άμβλυνση των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων που οι τυχόν δυσκολίες μπορεί να έχουν σε τομείς τόσο διαφορετικούς, όπως στην εκπαίδευση, την επαγγελματική και κοινωνική ζωή, την ψυχική υγεία και τη γενικότερη ευημερία τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.
Ιδιαίτερα οι ψυχομετρικές αξιολογήσεις και οι ανιχνευτικοί έλεγχοι που διεξάγονται στην πρώιμη παιδική ηλικία μπορούν να βοηθήσουν στον έγκαιρο εντοπισμό αναπτυξιακών καθυστερήσεων ή δυσκολιών. H έγκαιρη παρέμβαση και υποστήριξη των μικρών παιδιών που δυσκολεύονται, μπορεί να επιφέρει βέλτιστα αποτελέσματα στην πρόληψη δυσμενών εξελίξεων σε διάφορους τομείς της ζωής των παιδιών, όπως στις σχολικές επιδόσεις, τις κοινωνικές σχέσεις, την ψυχοκοινωνική προσαρμογή και την εν γένει ευημερία τους.
Η ανάπτυξη και στάθμιση ενός άρτιου αναπτυξιακού ψυχομετρικού εργαλείου που να πληροί όλα τα επιστημονικά εχέγγυα εγκυρότητας και αξιοπιστίας των μετρήσεων και των συμπερασμάτων στα οποία καταλήγουν, είναι μία απαιτητική και εξαιρετικά χρονοβόρα διαδικασία, η οποία απαιτεί εις βάθος επιστημονική γνώση (1) του τομέα που αξιολογεί το εργαλείο (π.χ. γνωστική λειτουργία, γλωσσική ανάπτυξη, ψυχοκοινωνική ανάπτυξη) ή της δυσκολίας ή διαταραχής που ανιχνεύει (π.χ. αναπτυξιακή γλωσσική διαταραχή, αυτισμός), και (2) των σύγχρονων ψυχομετρικών μεθόδων και διαδικασιών προκειμένου το εργαλείο που θα αναπτυχθεί να μπορεί να οδηγήσει σε ασφαλή συμπεράσματα.
Τα διαθέσιμα επιστημονικά τεκμηριωμένα και ψυχομετρικά άρτια εργαλεία που στοχεύουν στον ανιχνευτικό έλεγχο κάποιας πτυχής της ανάπτυξης των παιδιών 0-5 ετών είναι ιδιαιτέρως περιορισμένα στη χώρα μας. Ακόμα λιγότερα είναι αυτά που έχουν αναπτυχθεί ειδικά για την αξιολόγηση παιδιών που ζουν ή μεγαλώνουν στο ελληνικό κοινωνικο-πολιτισμικό πλαίσιο· τα περισσότερα διαθέσιμα εργαλεία αποτελούν μεταφράσεις ή προσαρμογές εργαλείων που έχουν αναπτυχθεί στο εξωτερικό και, συνεπώς, δεν ανταποκρίνονται πλήρως στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και πολιτισμικές ιδιαιτερότητες του ελληνικού πληθυσμού.
Μέσω της ερευνητικής μας δουλειάς, στοχεύουμε να παρέχουμε έγκυρα και ψυχομετρικά άρτια εργαλεία ειδικά για την πρώιμη αξιολόγηση και παρακολούθηση της ανάπτυξης παιδιών βρεφικής και νηπιακής ηλικίας που μεγαλώνουν στη χώρα μας.
Τεστ Επικοινωνιακής Ανάπτυξης [ΤΕΑ]
